Берлиний хана

     Энэ удаагийн нийтлэлээрээ “Хүйтэн дайн”-ы (1940 оноос 1990-ээд он хүртэл үргэлжилсэн ЗХУ тэргүүтэй социалист систем болон АНУ тэргүүтэй капиталист системийн хоорондох улс төр, үзэл суртлын тэмцлийг ийнхүү хэлдэг билээ.) бэлгэ тэмдэг гэгддэг “Берлиний хана”-ын талаар бичихээр шийдлээ. “Берлиний хана”-ыг 1989 оны 11 сарын 9-н буюу одоогоос яг 25-н жилийн өмнө нураасан юм.

    Дэлхийн 2-р дайны дараа Герман улсыг Англи, Америк, Франц, ЗХУ гэсэн дөрвөн орон хамтран захирч цаашид яахыг шийдэх хэрэг гарав. Ашиг сонирхлын үүднээс гаргасан шийдвэрийн улмаас Герман улс дотроо 4 хуваагдсан ч, Англи, Америк, Франц улсууд Герман улсыг ардчилсан засаглалаа хадгалж үлдэхийг дэмжиж байв. Гэвч ЗХУ тийм байсангүй. Энэ бүхний эцэст Герман улс хоёр хэсэгт хуваагдаж эхлэв. ХБНГУ буюу социалист засаглалт зүүн герман нь ЗХУ-ын шууд бус хараан дор байлаа. 1961 оны 8-р сараас эхлэн албан ёсоор баруун болон зүүн Германд хуваагдаж, зүүн Германаас дүрвэн явагчдыг зогсоох зорилгоор анх энэ зовлонт ханыг босгосон түүхтэй.

     Эхэндээ төмөр утсаар хана босгож байсанч сүүлдээ бетонон хана босгожээ. Энэ хана нь 5 метрийн өндөртэй. Ханыг давах бол үнэндээ хэцүү байсангүй. Гол асуудал нь юу байсан бэ гэхээр тус ханыг хоёр газар давхарлаж барьсан ба хоорондоо 100-1000 метр хүртэл тусгаарлаж барьсан явдал байв. Хана оройдоо төмөр утас болон дохиолол суурилагдсан ба нийт урт нь 160 орчим километр бөгөөд Берлинийг төдийгүй Герман улсын ард түмнийг хоёр хэсэгт хуваасан аймшигт шорон байлаа. Хоёр хана нь хоорондоо хэд хэдэн хамгаалалттай байжээ. Жишээлбэл, мөр тогтддог элс болон сордог элс, зэрлэгшсэн нохой болон 300 гаруй байнгын харуулт цамхаг. Зарим газраа бүр тэсрэх бөмбөр хүртэл байрлуулсан байлаа. Ханыг барьснаас ханыг нураах хүртэлх хугацаанд нийт 1060 орчим хүн энэхүү хоёр ханын хооронд амиа алдсан юм. Одоо ч Германы ард түмэн тэдгээр алагдсан хүмүүсийн дурсгалд хүндэтгэл үзүүлцгээдэг байна.

Tsamhag
Хана хоорондын бүтэц
  1. Бетонон ханын хэсэг               6. Ажиглалтын цамхаг
  2. Хяналтын зурвас                      7. Эргүүлийн нохой
  3. Гэрлийн шон                             8. Өндөр хүчдэлийн утастай дохиолол
  4. Сордог элсэн шуудуу               9. Дохиололтой саад хэсэг
  5. Эргүүлийн зам                          10. Замын хаалт

     “Берлиний хана” нуран унасан нь Зүүн Германы олон олон залуусын сэтгэл зүрх нэгдсэнээр биеллээ олсон гэж хэлж болно. Ханыг нураахаас өмнө буюу 1980 оны сүүл хагаст Берлиний залуус нууц хурлууд зохион байгуулж, өөрсдийн улсад итгэх итгэл нь хөрж байлаа. Мөн ханыг нураах шийдвэрийг гаргахад залуусын тайван жагсаалууд багагүй хувь нэмрээ өгсөн юм. Аажимдаа Чех болон бусад улсаар дамжин Баруун Герман руу дүрвэгсэд олширч эхлэв. Засгаас хилийг хаах шийдвэрг аргасны дүнд хэдэн мянган германчууд Чех болон Польш зэрэг улсын элчин сайдын яаманд орогнох болов.

Screen Shot 2014-11-09 at 6.26.28 PM
дайны дараах Германы хуваагдал
Screen Shot 2014-11-09 at 6.26.30 PM
дайны дараах Берлины хуваагдал

Тэд үнэхээр цөхөрсөн байлаа. Эцэст нь Америк, Франц, ЗХУ улсын дэмжлэгтэйгээр хоёр Герман нэгдэж хүйтэн дайны бэлэг тэмдэг болсон ханыг нураасан юм.

    Сонирхуулж хэлэхэд, манай герман хэлний багш маань Зүүн Германд төрж өссөн ба ханыг нураах үед 17 настай байжээ. Түүний хэлснээр Баруун Германд орсон анхны мөчөө хэзээ ч мартаж чадахгүй гэнэ. Яг л үлгэрт гардаг шиг өнгө өнгийн зүйлс гэрэлтээд өндөр барилгууд нь үнэхээр гайхалтай санагдаж байсан гэсэн. Мөн ханыг нураасаны дараа зэрлэгшсэн нохдыг устгахаас өөр аргагүй болсон байна. Учир нь тэд хүнд дасахааргүй болтлоо зэрлэгшсэн байжээ.

    Ханыг нураахын өмнө Зүүн Герман ямар байсныг товчхон өгүүлье. Герман багшийн маань яриагаар бол үнэндээ тиймч муу байгаагүй гэнэ. Дэлгүүрт бараа хомс ч ер нь бол хүрээд л байдаг байжээ. Аав ээж нь ажилдаа яваад орой ирдэг тул хүүхдүүд хичээлээ тараад бусдад туслах, орчноо цэвэрлэх зэрэг ажил хийдэг байсан байна. Мөн машин авна гэдэг бараг л боломжгүй байсан ба манай багшид машин авч өгөхийг хүссэн өвөө нь түүнийг төрөхөөс өмнө захиалж байжээ. Хамгийн хэрцгий нь тэд өөрсдийн төр засгаа муулсан эсвэл буруушаасан үг хэлэх эрхгүй ба тэгсэн тохиолдолд тусгай хорих газар руу явдаг байжээ.

   Соёл боловсрол болон эдийн засгийн хөгжлөөр дэндүү хоцрогдсон Зүүн Герман бидэнд социалист нийгмийг хүлээн зөвшөөрч болохгүйн тод жишээ болж үлдсэн билээ. Берлиний ханын үлдэгдэл одоо ч гэсэн байдаг бөгөөд зөвхөн жуулчид ч гэлтгүй хойч үедээ бидний юу туулж ирсэнийг сануулах зорилгоор үлдээжээ.

Screen Shot 2014-11-09 at 6.26.35 PM
Хоёр Герман нэгдсний дараа хүмүүс ханыг нурааж байгаа нь ( Хүмүүс энэ үеийг мартахгүйн тулд өөрсдийн нураасан хэсгээс жижиг хэсгийг авч хадгалцгаажээ.)

М.Алтанбагана
Ямагата их сургууль, Хүмүүнлэгийн факультет, 2-р курс
2014.10.25

Ашигласан материал:

1) Австралийн түүхийн хуудас
http://www.auspostalhistory.com/articles/1688.php
2) Марко Шүүлц- Герман хэлний багштайгаа хийсэн ярилцлага

Хуваалцах
Баяраа
About Баяраа 85 Articles
Өөрийгөө болон бусдыг хөгжүүлж явах хүсэлтэй нэгэн. Эдийн засаг, менежмент, санхүүгийн зах зээл, хувь хүний хөгжлийн талаарх нийтлэл бичдэг. Хорвоо ертөнцийн ярвигтай асуудлыг энгийнээр ойлгомжтойгоор хүргэхийг зорьдог.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*