Эрүүл мэнд, спорт “Хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх 50 дадал” Ахуйн дадал 16
  • 2016/06/03
  • 129
  • 12

Дадал 16. Тамхи зуун хортой хирнээ ганц ч ашиггүй.
Нэг өдрөөр ч болов эртхэн тамхинаас гарцгаая.
 

Хэрвээ та яг одоо тамхи татдаг бол бушуухан тамхинаас гарахыг зөвлөмөөр байна. “Тамхи татахаар тайвширдаг” гэж хэлдэг хүмүүс байдаг. Энэ бол маш том төөрөгдөл бөгөөд, никотины нөлөөгөөр тархи мансуурч буй л үзэгдэл.

Цуврал нийтлэлийн маань оршил дээр ч олон гарч ирсэн дээ, тамхи бол хорт хавдар үүсгэгч янз бүрийн шалтгаанууд дотор хамгийн аюултай нь. Бүх хорт хавдрын өвчлөлийн 30 хувь нь тамхинаас болдог гэж үздэг. Үүнийг эерэг талаас нь харвал хорт хавдраас сэргийлэх хамгийн үр дүнтэй арга нь тамхи татахгүй байх явдал болж таарч байна. Хийхгүй байхын аргагүй арга ч гэж хэлж болно. Тамхины хорт хавдар үүсгэх эрсдэл, татсан тамхины тоо олон байх тусам, мөн тамхи татаж буй хугацаа урт байх тусам өндөрсдгийг та мэдэх үү. Нэг өдөр татдаг ширхэг*тамхи татаж буй хугацаа(жил)=400-г давж байвал, хорт хавдар үүсэх эрсдэл туйлын өндөрсчээ гэж үздэг. Тэгэхээр өдөрт 20 ширхэг бол 20 жилд, 40 ширхэгийг татдаг архаг тамхичин бол 10 жилд энэ өндөр эрсдэлтэй нөхцөл байдал руу орчих нь байна.

Тамхи зуршил нь болчихсон хүн “яршгөө насаараа татлаа, яах ч үгүй л байна даг” гэж боддог бол, тэгж бодож болохгүй нь байна шүү. Ширхэгийн тоо нэмэгдэх тусам эрсдэл дагаад өсөөд л байдаг байх нь. Нэг өдрөөр ч болов эрт тамхинаас гарснаар, тэр хэмжээгээр хавдрын эрсдлийн өсөлтийг тогтооно гэсэн үг. Улмаар тамхи татахгүй байх тусам, хавдрын эрсдэл илт буурдаг юм шүү.

Жишээ нь тамхи татдаг хүний уушигны хорт хавдраар өвчлөх эрсдэл тамхи татдаггүй хүнийхээс 4.5 дахин өндөр байдаг байна. Энэ тоо тамхинаас гарснаас хойш 1-9 жилд 3, 10-19 жилд 1.8 болтол буурдаг. Улмаар тамхинаас гараад 20-с дээш жил болоход уушигны хорт хавдрын эрсдэл тамхи татдаггүй хүнийхтэй ижил хэмжээнд очдог аж. (Японы үндэсний хавдар судлалын төвийн тоо баримт)

Эндээс тамхи татдаг байсан хүн ч тамхинаас гараад, тамхи таталгүй урт хугацааг өнгөрөөх тусам тамхины хор хөнөөлийг бараг 0 болтол нь арилгаж болдгийг харж болж байна. Ер нь тамхинаас гарахад оройтсон гэх ойлголт байхгүй, татахгүй байх нэг хайрцаг, нэг ширхэг ч таны эрүүл мэндэд тустай тул, ямааны мах халуун дээрээ гэж өнөөдрөөс эхлэн заавал хэрэгжүүлээрэй.

Тамхинаас гарах тодорхой арга гэвэл, сүүлийн үед эмчийн тусламж авч, эм хэрэглэн гарах үзэгдэл бий болсон байна. Тамхийг хаанаас ч амархан олоод авах боломжтой бөгөөд, сэргээшийн үйлчилгээтэй эм, стимулантуудаас ч донтуулах үйлчилгээ нь хүчтэй байдаг тул он удаан тамхи татаж байгаа хүн дан өөрийн хүсэл зорилгоор бүрэн гарна гэдэг амаргүй даваа. Тамхины зуршил никотины хамаарлын согогыг үүсгэж, маш хүчтэй тамхины шунал дуршлыг бий болгодог. Улмаар тамхи татахгүй болоход цусан дахь никотины концентраци буурч, түүнээс үүдэн толгой өвдөх, сэтгэл санаа тогтворгүй болох гэх мэт ая тухгүй шинж тэмдгүүд илэрдэг. Хэрвээ өөрийн хүчээр тамхинаас гарч чадахааргүй санагдаад ирвэл никотин бохь болон никотин наалт гэх мэт тамхинаас гаргах нэмэлт бүтээгдэхүүнүүдийг хэрэглэвэл дээрх шинж тэмдгүүдийг хөнгөрүүлж болно.

Түүнчлэн сүүлийн жилүүдэд амаар уух эмээр тамхинаас гаргах эмчилгээг хийдэг клиник, эмнэлгүүд ч олширч байна. Энэ төрлийн эм нь биед никотиныг огтхон ч ойртуулдаггүйгээрээ никотин бохь, наалтаас ялгаатай бөгөөд тархины никотин хүлээн авагчид шууд нөлөөлж, тамхи татах дуршлыг унтраадаг цоо шинэ эмчилгээний арга юм. Японд дараах нөхцлийг хангасан хүмүүс эрүүл мэндийн даатгалаар эмийн аргаар тамхинаас гарах эмчилгээнд хамрагдаж болдог байна.

  1. Никотины хамаарлын тестээр “никотины хамааралтай” гэж оношлогдсон хүмүүс
  2. Нэг өдөр татдаг тамхины тоо*тамхи татсан жил=200-с давсан хүмүүс
  3. Бушуухан тамхинаас гарахыг эрмэлзэж буй хүмүүс

Энэ эмчилгээ нь 3 сар(12 долоо хоног)-н хугацаанд 5 удаа эмнэлэгт очиж, шинжилгээ, үзлэгт орон, эм авснаар өрнөх нь нийтлэг байдаг. Төлбөрийн хувьд никотин наалтан эмчилгээ бол ойролцоогоор 200 мянган төгрөг, эмийн эмчилгээ бол ойролцоогоор 300 мянган төгрөг болдог. Өдөр болгон нэг хайрцаг тамхи татдаг гэж үзвэл 3 сарын хугацаан дахь тамхины зарлага ойролцоогоор 580 мянган төгрөг (Японд) болно. Үүний хажууд бол хамаагүй хямд биш гэж үү. Эмч, сувилагч гээд тус дэм болох хүмүүс эргэн тойронд байхад бас л тамхинаас гарах гэсэн хүнд ачаанаас тодорхой хэмжээгээр хөнгөлж өгдөг байна.

За тэгээд тамхины тухайд, тамхи татдаггүй байлаа ч бусдын татсан тамхины утаанд дам хэлбэрээр хордох явдлаас сайтар анхаарч болгоомжлох хэрэгтэй. Тамхины үзүүрээс гарч буй утаанд шүүлтүүрээр дамжин сорогдож буй утаатай харьцуулахад хорт хавдар үүсгэгч химийн бодис, нэгдлүүд илүү ихээр агуулагдах учир дам тамхидалтаас чадах чинээгээрээ зугтах хэрэгтэй. Нялх хүүхэдтэй айлд хүүхдийнхээ дэргэд тамхи татах нь хүчирхийллийн нэг хэлбэр гэж үзэгдэх дуу хоолой ч сүүлийн үед гарах болсон байна.

Хоолны газраар үйлчлүүлэхдээ тамхигүй орчинг сонгож, олон нийтийн газар бусдын татсан тамхины утаанд аль болох ойртохгүй байх хэрэгтэй. Гэр бүл, найз нөхөд, хамтран ажиллагсад дунд тань тамхи татдаг хүн байгаад, өдөр тутам тамхины утаанаас холдож чадахгүй нөхцөл байдалд байгаа бол тэр хүний өөрийнх нь төлөө, мөн бусдынхаа төлөө тамхи татахгүй байхыг гуйгаарай.

“Тамхинаас гаръя гаръя” гэж амархан хэлдэг хэдий ч цагаа тулахад туйлын хэцүү болохыг би өөрөө ч мэдэрсэн хүн. Би өөрөө 22-30 насныхаа хооронд тамхинд орсон байсан юм. Харин 30 гарснаа шалтгаан болгон тамхинаас бүр мөсөн гарсан. Тэр үед эмийн эмчилгээ гэж байгаагүй болохоор, никотин наалт нааж тамхинаас гарах гэж мэрийсэн дээ. Тамхи татахаа больсон эхний хэд хоног өдөр бүр л амтархан тамхилж байгаагаар зүүдэлнэ, шөнө сэрнэ гэх мэтчилэн их хэцүү байсныг санаж байна. Ганцыг л татчихвал никотин гэдэг тэр шулам биенд минь ороод ирнэ гэж өөртөө байн байн хэлж, сэтгэлээ чангалж байсан санагдаж байна.

Эцэст нь хэлэхэд, тамхинаас гарснаар ээ дээ үнэхээрийн гайхалтай хорвоо чамайг хүлээж байгаа учраас заавал тамхинаас гараарай хө.

Хирашима Тэцүро “Хорт хавдраас урьдчилан сэргийлэх 50 дадал” номоос.

Э.Өнөболд
Тохокү ИС, Инженерийн факультет, Электроник М2
2016.6.3

Сэтгэгдэлүүд ( 12)

  • longchamp - 2018/11/14

    I must point out my respect for your kind-heartedness giving support to men and women who have the need for guidance on this area of interest. Your special dedication to getting the message all-around had been wonderfully helpful and have continually made guys like me to arrive at their pursuits. Your personal informative hints and tips indicates this much to me and substantially more to my office colleagues. Many thanks; from all of us.

  • michael kors outlet online - 2018/11/13

    My spouse and i ended up being so happy Louis managed to round up his web research via the precious recommendations he discovered when using the site. It's not at all simplistic to simply find yourself giving freely helpful hints which usually men and women could have been selling. And we also do understand we have got the writer to be grateful to for this. The main explanations you have made, the easy site menu, the friendships your site make it easier to instill - it's got most extraordinary, and it's really leading our son and our family know that that issue is cool, and that is rather pressing. Thanks for all the pieces!

  • adidas nmd - 2018/11/13

    My wife and i ended up being contented when Louis could do his basic research out of the ideas he grabbed in your web pages. It is now and again perplexing to simply choose to be giving for free tricks which often other folks have been trying to sell. Therefore we acknowledge we have the blog owner to appreciate because of that. The entire explanations you've made, the simple site navigation, the relationships you give support to promote - it's all powerful, and it is leading our son in addition to our family believe that the situation is exciting, which is exceedingly fundamental. Thank you for all!

  • timberland shoes - 2018/11/12

    I in addition to my guys were actually analyzing the excellent pointers from the blog and so unexpectedly got a terrible suspicion I had not expressed respect to the site owner for those secrets. My women are actually totally excited to study all of them and already have undoubtedly been taking advantage of those things. I appreciate you for simply being really kind and then for figuring out some superior guides millions of individuals are really eager to know about. My very own sincere apologies for not expressing gratitude to sooner.

  • foamposites - 2018/11/12

    Thank you so much for giving everyone a very nice chance to read articles and blog posts from this website. It really is so ideal and jam-packed with amusement for me personally and my office mates to visit your site really three times a week to read the newest stuff you have got. And lastly, I'm also actually impressed with all the powerful points you give. Some 2 points in this article are undoubtedly the most effective I have ever had.

  • curry 5 - 2018/11/11

    I'm just commenting to let you know of the awesome encounter my friend's child undergone going through the blog. She mastered many issues, which included how it is like to have a wonderful giving spirit to make the rest with no trouble thoroughly grasp a number of very confusing subject matter. You undoubtedly surpassed our own expectations. Thanks for offering such precious, safe, revealing and in addition unique tips on the topic to Tanya.

  • off white - 2018/11/10

    I and also my friends happened to be looking at the great tips found on your web blog and at once I had a terrible suspicion I had not expressed respect to you for those tips. These boys were excited to see all of them and have in effect quite simply been enjoying these things. We appreciate you turning out to be so helpful and then for choosing these kinds of superb subject areas most people are really wanting to be aware of. My personal sincere apologies for not expressing gratitude to earlier.

  • adidas tubular - 2018/11/09

    I want to point out my admiration for your kindness supporting men and women that really want assistance with that concern. Your special dedication to passing the message around turned out to be quite functional and has without exception made somebody just like me to attain their dreams. Your amazing important publication entails a whole lot a person like me and especially to my office workers. Many thanks; from all of us.

  • yeezy 500 - 2018/11/08

    I wish to express my love for your kind-heartedness in support of persons who absolutely need guidance on that concern. Your very own dedication to passing the message across became pretty practical and has without exception made those just like me to arrive at their objectives. Your personal useful key points denotes a lot to me and far more to my peers. Many thanks; from each one of us.

  • yeezy boost 350 - 2018/11/07

    I'm commenting to let you be aware of of the outstanding encounter my friend's girl went through browsing yuor web blog. She came to find many details, with the inclusion of what it is like to possess an amazing teaching mood to have other folks clearly grasp a number of grueling topics. You actually surpassed my desires. Many thanks for giving the productive, healthy, educational and even easy guidance on the topic to Sandra.

  • michael kors outlet online - 2018/11/06

    I wish to show some thanks to this writer just for rescuing me from this type of incident. As a result of searching through the world-wide-web and getting advice which are not productive, I figured my entire life was gone. Existing devoid of the strategies to the difficulties you've sorted out through your entire website is a serious case, as well as ones which may have in a negative way damaged my entire career if I hadn't come across your web site. Your capability and kindness in dealing with everything was very useful. I don't know what I would have done if I had not come upon such a subject like this. I can now look forward to my future. Thanks for your time very much for this high quality and results-oriented guide. I will not think twice to suggest the website to anyone who ought to have guidelines about this subject.

  • adidas yeezy - 2018/11/05

    I just wanted to write down a message so as to appreciate you for some of the pleasant instructions you are writing on this site. My particularly long internet research has finally been honored with beneficial know-how to go over with my contacts. I would repeat that most of us website visitors are very endowed to dwell in a remarkable community with so many perfect people with very helpful strategies. I feel somewhat blessed to have seen the website and look forward to really more exciting minutes reading here. Thanks once more for everything.

Санал болгож байна

© 2018 | Ихнүдэн