Дэлхийн хэвлэлд Хятадын гүн ухаанаас суралцах нь
  • 2017/02/06
  • 318
  • 33

“Өөрийгөө ол. Энэ 4 жилд өөрийгөө хэн болохыг нээн илрүүл. Хөгжим сур, бүжигэнд яв, вааран эдлэл сонирх. 19-р зууны Английн уран зохиол сонирх. Өөрийгөө нээн олох нь насанд хүрч буйн шинж”. Энэ бол орчин үеийн дээд боловсролын нэгэн зорилго. Тэр ч утгаараа оюутан залуус энэ сургаалиудыг багш, эцэг эх, ах эгч нараасаа олонтой сонссон байх.
Харамсалтай нь оюутнууд хэдий хичээлээс гадуурх олон нийтийн ажилд хангалттай оролцоод, олон төрлийн хичээл сонгон судлаад судлаад өөрийгөө хэн болохыг, мөн ирээдүйд юу хийхээ мэдэхгүй л байсаар эргэлзээ дүүрэн их сургуулиа төгсөцгөөдөг.
Энэхүү эргэлзээг нь тайлахад зориулж 2,000 жилийн өмнө амьдарч байсан Хятадын агуу гүн ухаанчид болох Күнз, Менз, Жуанцзы болон Шүнцзы нарын сургаалиудаас толилуулж байна.
Күнз
Хэн болохыгоо хайх гэж хэрэггүй. Жинхэнэ өөрийгөө олсон гэж бодолгүйгээр, эсрэгээрээ, өөрийгөө ондоо хүн мэтээр төсөөлөн “эвдэх”
Жинхэнэ үнэн зөв “би”-г хайж олохын тулд хаанаас эхлэхийг мэдэх боломжгүй тул, зөнд нь орхих хэрэгтэй. Хүн гэдэг өөрөө их замбараагүй, харилцан зөрчилдөөнтэй сэтгэл хөдлөл дунд үргэлжид хөглөгдөж байдаг, байнгын хөдөлгөөнт орчинд хувьсаж байдаг амьтан. Жишээ нь, бид чинь өдөр тутам л тааралдсан хүн бүрийнхээ ямарваа нэгэн нөлөөнд өөрчилөгдөж л байдаг тийм хувьсамтгай чанартай. Тийм тогтворгүй шинж чанартай биетээс жинхэнэ өөрийгөө олно гэдэг маш хэцүү бөгөөд аюултай.
Өөрийгөө олохын тулд бид өөрсдийгөө “эвдэж” байх хэрэгтэй. Тэгэхийн тулд “тийм байсан бол” гэсэн хандлагыг өөртөө төлөвшүүлэх нь чухал. Бид буруу замаар яваад байгаагаа мэдмэгцээ замаа сольдог шиг, өөрийнхөө өдийг хүртэл хийж ирсэн зуршлаасаа “хэрэв тийм байсан бол” гээд салах хэрэгтэй.  Хэрвээ хаалганы чинь гадаа найз охин чинь байсан бол, утсаа гөлрөөд байлгүйгээр шууд л хаалгаа онгойлгон мэндчилнэ. Энэ бол өөрийгөө эвдэж буйн шинж. Ээж нь үглээд байхыг сонсоод юу ч хийхгүй байлгүйгээр “би сайн хүү байсан бол” хэмээн бодоод ээжийнхээ үгийг дагаад гэрийнхээ ажлыг хийвэл бас л өөрийгөө эвдэж буйн шинж. Жинхэнэ өөрийгөө хайхаас илүүтэйгээр өөр хүн шиг царайлан аливаа зүйлийг хийх нь бидэнд өсч дэвших боломжийг бий болгодог.
Мэнз
Өдөр тутмын амьдралын туршлага л биднийг улам цааш нь чиглүүлж байдаг.
Амьдралд тохиолдох эрээвэр хураавар зүйлс биднийг үргэлж өөрчилж байдгийг тэрээр онцолсон. Үүнийг жишээгээр тайлбарлая.
Дипломатч болохыг хүссэн нэгэн оюутанг төсөөлцгөөе. Тэрээр найз нөхдийн хоорондох аливаа зөрчил маргааныг эвлэрүүлэхдээ сайн. НҮБ-ын модел хөтөлбөрийг ахлах сургуульдаа хэрэгжүүлдэг байсан. Сургуулийн сонингийн гадаад мэдээг хөтөлж явуулдаг бөгөөд гадаад хэлэндээ маш сайн. Тэрээр гадаад харилцаагаар мэргэших нь өөрт нь тохирно гэж үзэн Испани уруу сурахаар явав. Испанид очоод сурж байтал, амьсгалын замын өвчин тусч эмнэлэгт хэвтэж. Анх удаагаа эмнэлэгт хэвтэж үзэж байгаа бөгөөд энэхүү анхны туршлага нь түүнд ертөнцийг өөрөөр харах боломж олгосон юм. Түүний хувьд хэрхэн эмч нар хүнийг эмчилдэг, яагаад тэд энэ мэргэжлээрээ явах болсон нь маш сонирхолтой байв.
Түүний амьдрал 2 замаар эргэж болно. Нэг нь, өөрийн олон жилийн турш мөрөөдсөн дипломат мэргэжлээ сонгон, эрүүл мэндийн сонирхлоо хаях. Эсвэл шинэ сонирхолдоо хөтлөгдөн, өөрийн чадах бүхнээ уншин, эмнэлгийн эмч нартай найз болон тэд нараас суралцан улам цаашаа суралцах.
Түүний зүгээр л нэг эмнэлэгт хэвтсэн ганцхан туршлага л түүнд урьд өмнө нь тооцож байгаагүй шинэ ертөнцийг нээж өгч байгааг уг жишээ харуулж байна. Уншигч танд ч ийм явдал тохиолдсон л байх.
Яг ийм мэргэжилтэй болно, ийм ажил хийнэ хэмээн яс гаргасан амьдралын төлөвлөгөө нь их өрөөсгөл ойлголт юм. Учир нь бид ирээдүйд хэн болохоо зөвхөн одоогийн байгаа өөрийнхөө түвшиндөө тааруулж л харж байгаа тул их өрөөсгөл юм. Бид зөвхөн одоогийн л өөрийн сонирхож байгаа юмандаа л хөтлөгдөн ирээдүйг харж байгаа болохоос биш, ирээдүйд хэн болж болохоо бодон төлөвлөгөө гаргахгүй байгаа.
Магадгүй Мэнз өнөөгийн оюутнууд болон тэдний эцэг эхчүүдэд, “Үргэлжид хувьсан өөрчлөгдөж байдаг дэлхий ертөнцийг бодонгоо амьдар. Түүнийгээ дагаад хувь хүн өөрөө ч өөрчлөгдөнө. Бодол санаагаа нээлттэй байлгахад төвлөрүүл. Өөрийгөө төвөгтэй ойлгоход хэцүү гэдгээ мэд” гэж захих байсан байх.
Тэгвэл хэрхэн өөрийгөө нээлттэй байлгахыг дараах гүн ухаантнаас суралцая.
Жуанцзы
Олон төрлийн арвин туршлага нь биднийг бүтээж байдаг.
Өдөр бүр өөрийгөө хязгаарладаг ухаан бодлоо “эвдэх ” хэрэгтэй. Хором мөч бүрийг зөнгөөр нь өнгөрүүл.
Магадгүй та гайхаж магадгүй, “өдөр бүрийг л зөнгөөрөө өнгөрүүлдэг шүү дээ” хэмээн. Бид бүх юмыг урьдчилан тааварлах дургүй. Бид дүрэм журманд баригдах дургүй. Бид чөлөөтэй сэтгэж, чөлөөтэй байхыг эрмэлздэг. Бид сургуулиа хаян, хувийн компаниа байгуулаад амжилтанд хүрсэн алдартнууд шиг бусдаас өөр байхыг хүсдэг.
Жуанцзыгийн хувьд зөнгөөрөө байх гэдэг харин өөр зүйл юм. Юу дуртайгаа хэзээ дуртайдаа хийх биш. Тэрээр үүнийг “дадлагажсан зөнгөөрөө байх явдал” гэдэг. Жишээлбэл, тансаг хүлээн авалтан дээр Моцартын сонатыг тоглохын төлөө өөрийгөө дайчлан төгөлдөр хуурын бэлтгэл хийх. Тэр гайхамшигтай агшинг мэдрэхийн төлөө төгөлдөр хуур сурч байна. Амьдралыг улам баялаг болгох тэр шилжилтийг бий болгох гайхамшигт мөчийг мэдрэхийн төлөө бэлтгэл хийж байна гэдэг бол дадлагажсан зөнгөөрөө байх явдал.
Жишээлбэл, гадуур алхахдаа өөр хэн нэгэнтэй цуг алхаад үз. Жишээлбэл, хүүхэдтэй, эмээтэйгээ эсвэл нохойтойгоо цуг. Тэдэнтэй алхах нь ямар өөр болохыг анзаараарай. Хүүхэд бүхий л чулууг анзааран зогсоно. Цэцэрлэгч эмээ чинь магадгүй цэцэгс бүрийг нэрлэнэ. Нохой чинь бүхий л үнэрийг мэдрэн үнэртэн алхана.
Бид хэрхэн ертөнцийг өөрийнхөө өчүүхэн нарийхан өнцгөөр хардагийг дээрх жишээнээс харж байгаа байх. Магадгүй тэрхүү нарийхнаар харж буй ертөнцөд тань, таны юунд сайн болох, ирээдүйн амьдралаа бүтээхэд тань хэрэгтэй зүйлс байхыг үгүйсгэхгүй.
Танд өмнө нь яагаад олон Нобелийн шагналтангууд хөгжимчин, урлагийн бүтээлчид, жүжигчид, бүжигчид, бичээчид байдагийг гайхсан удаа бий байх. Стив Жобс л гэхэд коллеждоо сурсан каллиграфын мэдлэгээ ашиглан, Apple компьютер дээр гайхалтай фонтуудаар бичиж, олон түмнийг гайхшруулж, хит бүтээгдэхүүнийг гаргасан. Энэхүү олон төрлийн туршлагууд нь тэдний өдөр тутмын замыг нь эвдэж, туршлага бүрээс олж авсан мэдрэмж, сонирхлоо хооронд нь холбож байж шинэ боломжийг бий болгосон юм.
Иймэрхүү зарчмаар, өөрийнхөө туршлагуудыг холбох замаар шинийг гаргаж ирэх боломжтой. Амьдрал гэдэг бол олон боломжуудаас тогтдог, түүнийг өөрийнхөө туулсан арвин туршлагуудаас гаргаж ирэх боломжтой.
Шүнцзы
Байгалиас заяасан юм гэж үгүй.  
Тоондоо сайн, биеийн тамирдаа сайн, хийл дарахдаа сайн гээд л бид бүхэн авъяасаа улам хөгжүүлэхийн төлөө хичээллэцгээдэг. Төрмөл авъяас гээд л түүнийхээ араас мөшгөдөг. Авъяас байхгүй бол би чадахгүй гээд бид зөнд нь хаядаг.
Гэвч бурхнаас заяагдсан бэлэг эсвэл алдаа дутагдал гэж байдаггүй хэмээн тэрээр онцолдог. Бие хүн гэдэг бол үргэлжид хувьсаж байдаг амьтан юм. Туршлагаар хүнийг өөрийнх нь бодож байснаас илүү хүн болгож болдог. Байгалиас заяасан, төрмөл юм гэж үгүй. Өөрийгөө дадлагажуулаад л байвал улам сайжирна.
Эцэст нь хэлэхэд, би өөрийгөө олсон гэж бодолгүйгээр, өөрийнхөө харах өнцгийг хязгаарлалгүйгээр, өчүүхэн ч атугай харах өнцгөө өөрчлөх нь чухал. Амжилттай, сайхан амьдралтай байхыг хүсвэл, жинхэнэ өөрийгөө хайлгүйгээр, өөр хүн шиг царайлан, зуршлаа эвд. Өөрийгөө ийм ч юманд дуртай, тийм ч юманд авъяастай, ийм мэргэжилтэй болно гэж бүү хязгаарла.  Би чадахгүй, надад өгөгдөл алга гээд хойш суугаад байлгүй өөрийн тэр сөрөг тогтсон үзэл бодлоо хаяад, хөдөлмөрлө. Ялангуяа өнөө цаг шиг асар хурдацтай өөрчлөгдөж буй нийгэмд өнөөдрийн мэдлэг, сонирхолдоо найдалгүйгээр үргэлжид хувьсаж байх тийм чанар л оюутан залууст төдийгүй нийгмийн бүхий л давхаргын хүмүүст хэрэгтэй байгаа билээ.

2017 оны 2 сарын 5 өдөр
О. Баярсайхан

Ашигласан материал:

The Wall Street Journal, “The College of Chinese Wisdom”, paper from April 2-3, 2016
 

Сэтгэгдэлүүд ( 33)

  • adidas nmd r1 - 2018/08/29

    Aw, this was a really nice post. In thought I would like to put in writing like this additionally ?taking time and precise effort to make an excellent article?however what can I say?I procrastinate alot and by no means appear to get something done.

  • nike roshe one - 2018/08/28

    You made some first rate factors there. I looked on the internet for the difficulty and found most people will associate with along with your website.

  • paul george shoes - 2018/08/27

    Would you be thinking about exchanging links?

  • michael kors outlet online - 2018/08/26

    very nice publish, i actually love this website, keep on it

  • yeezys - 2018/08/25

    When I originally commented I clicked the -Notify me when new feedback are added- checkbox and now every time a comment is added I get 4 emails with the same comment. Is there any means you possibly can take away me from that service? Thanks!

  • lebron 15 - 2018/08/25

    An fascinating dialogue is worth comment. I believe that you need to write more on this subject, it might not be a taboo topic however generally people are not enough to talk on such topics. To the next. Cheers

  • Adidas NMD XR1 Dark Blue - 2018/08/25

    A lot of thanks for all your labor on this website. Kate really likes conducting investigations and it's easy to understand why. We all learn all relating to the dynamic manner you make important things through the web blog and as well boost response from other ones about this content then my girl has been starting to learn a lot. Have fun with the remaining portion of the year. You are doing a very good job.

  • nmd - 2018/08/24

    I want to express my appreciation for your kindness in support of men and women who actually need help on this particular study. Your special commitment to passing the message across has been unbelievably insightful and has regularly encouraged others much like me to realize their ambitions. Your amazing warm and helpful guidelines implies this much a person like me and even further to my fellow workers. Best wishes; from each one of us.

  • nike flyknit - 2018/08/24

    There may be noticeably a bundle to learn about this. I assume you made sure good points in options also.

  • longchamp handbags - 2018/08/23

    I used to be very pleased to search out this internet-site.I wished to thanks on your time for this excellent learn!! I undoubtedly enjoying each little little bit of it and I have you bookmarked to check out new stuff you weblog post.

  • ferragamo sale - 2018/08/22

    I was very happy to seek out this web-site.I needed to thanks on your time for this wonderful read!! I definitely enjoying every little bit of it and I have you bookmarked to take a look at new stuff you weblog post.

  • prada sunglasses - 2018/08/22

    You need to take part in a contest for top-of-the-line blogs on the web. I'll advocate this site!

  • yeezy boost 350 - 2018/08/21

    Thanks for all of the efforts on this web site. My niece enjoys participating in investigation and it's really obvious why. A number of us notice all concerning the powerful form you produce reliable tips on this website and even cause participation from other individuals about this area of interest so our simple princess is in fact learning a lot of things. Enjoy the remaining portion of the new year. You are always conducting a useful job.

  • golden goose sneakers - 2018/08/21

    I am typically to running a blog and i really appreciate your content. The article has actually peaks my interest. I'm going to bookmark your web site and preserve checking for new information.

  • yeezy 500 - 2018/08/20

    You made some first rate factors there. I regarded on the internet for the issue and located most individuals will go along with along with your website.

  • off white jordan 1 - 2018/08/20

    You need to participate in a contest for the most effective blogs on the web. I will advocate this website!

  • fila outlet - 2018/08/19

    This is the best weblog for anybody who needs to seek out out about this topic. You realize a lot its virtually hard to argue with you (not that I really would need匟aHa). You positively put a brand new spin on a subject thats been written about for years. Great stuff, just nice!

  • nike shox for men - 2018/08/19

    This really answered my drawback, thank you!

  • Adidas Originals NMD XR1 Runner Primeknit Unisex Running Shoes Grey-Green - 2018/08/19

    I wanted to write you this very small note to thank you as before on the magnificent ideas you have featured above. This has been really particularly open-handed with people like you to offer unhampered all a lot of people could have marketed for an e-book to help make some profit on their own, particularly considering that you might have tried it in the event you wanted. Those ideas additionally served to provide a fantastic way to be aware that other people online have similar fervor similar to my personal own to figure out whole lot more pertaining to this issue. Certainly there are several more pleasurable situations ahead for individuals that view your site.

  • adidas superstar - 2018/08/18

    You must participate in a contest for probably the greatest blogs on the web. I'll suggest this website!

  • yeezy - 2018/08/18

    Thanks so much for providing individuals with such a pleasant possiblity to read in detail from this website. It's always so beneficial and as well , jam-packed with fun for me and my office mates to visit your website at the least three times in a week to read through the newest issues you will have. Of course, I'm so actually happy concerning the tremendous pointers served by you. Some 3 facts on this page are unquestionably the most effective we've had.

  • fila online shop - 2018/08/18

    I discovered your blog web site on google and verify a couple of of your early posts. Proceed to keep up the excellent operate. I simply further up your RSS feed to my MSN Information Reader. Searching for ahead to studying extra from you in a while!?

  • adidas superstar - 2018/08/17

    This web site is really a walk-by for the entire data you wished about this and didn抰 know who to ask. Glimpse here, and also you抣l undoubtedly uncover it.

  • kyrie 4 - 2018/08/16

    After I originally commented I clicked the -Notify me when new comments are added- checkbox and now each time a remark is added I get 4 emails with the same comment. Is there any method you'll be able to take away me from that service? Thanks!

  • balenciaga - 2018/08/16

    This actually answered my problem, thank you!

  • nike air max - 2018/08/15

    Oh my goodness! an incredible article dude. Thank you However I'm experiencing challenge with ur rss . Don抰 know why Unable to subscribe to it. Is there anybody getting identical rss downside? Anyone who knows kindly respond. Thnkx

  • adidas ultra boost - 2018/08/15

    I simply needed to say thanks all over again. I'm not certain the things I might have achieved in the absence of the type of techniques shared by you directly on this problem. This has been a troublesome circumstance in my opinion, but taking a look at your specialised manner you processed the issue forced me to leap over delight. I'm thankful for the support as well as hope you recognize what an amazing job you were carrying out instructing many others through the use of a blog. I am sure you've never got to know any of us.

  • fenty puma - 2018/08/14

    Would you be interested in exchanging hyperlinks?

  • air presto - 2018/08/14

    Aw, this was a really nice post. In thought I would like to put in writing like this additionally ?taking time and actual effort to make a very good article?but what can I say?I procrastinate alot and under no circumstances seem to get one thing done.

  • lebron 15 - 2018/08/13

    This site is really a walk-by for all the info you wished about this and didn抰 know who to ask. Glimpse here, and you抣l positively uncover it.

  • Adidas NMD Runner Zebra stripes - 2018/08/13

    Thanks so much for giving everyone remarkably special chance to check tips from this blog. It's always very enjoyable and jam-packed with amusement for me personally and my office acquaintances to visit the blog more than thrice in a week to read through the fresh things you will have. And indeed, I am at all times astounded concerning the cool strategies served by you. Selected 2 tips in this posting are essentially the most impressive I have had.

  • yeezy boost 350 - 2018/08/12

    Youre so cool! I dont suppose Ive learn anything like this before. So nice to search out someone with some authentic thoughts on this subject. realy thank you for beginning this up. this web site is something that is needed on the internet, somebody with slightly originality. useful job for bringing something new to the web!

  • Thad - 2018/06/13

    After checking out a number of the blog articles on your site, I truly like your technique of blogging. I saved it to my bookmark website list and will be checking back soon. Take a look at my website as well and tell me what you think.

Санал болгож байна

© 2018 | Ихнүдэн