Category Archives: Шинжлэх ухаан

Эсийн төрөл

  Үл үзэгдэх ертөнцийн гайхамшиг цуврал нь нүдэнд үл харагдаж, гарт үл баригдах тийм нэгэн зүйлсийн талаар танилцуулж байгаа билээ. Цувралынхаа эхний дугаартаа эс гэдэг бол нэгэн төрлийн микро үйлдвэр гэдгийг танилцуулж, түүний бүтэц үйл ажиллагааг дурдсан билээ. Тэгвэл энэ удаагийнхаа дугаартаа энэхүү эсийн төрөл болон тэдгээрийн бүтцийн ялгааг тайлбарлахаар бэлтгэлээ.

Read More

Please follow and like us:

Эс бол микро үйлдвэр

 Нүдэнд үл үзэгдэж, гарт үл баригдах ч яах аргагүй тэнд оршин тогтнож, бидний амьдралд онцгой хувь нэмэр оруулдаг зүйлс энэ хорвоод цөөнгүй юм. Тэдний нэг нь эс болно. Эс бол амьд организмын үндсэн нэгж бөгөөд амьтай болгон эсээс тогтоно гэдгийг мэдэх бизээ. Гэхдээ эс гэж ямар нарийн тогтолцоотой зүйл болохыг мэдэх хүн хэр олон бол? Энэ удаагийнхаа нийтлэлдээ энэхүү эс гэдэг зүйлиийг хялбарчлан тайлбарлахыг бодлоо.

Read More

Please follow and like us:

Энергийн шинэ шийдэл 2: Далайн цахилгаан станц

Нүдэнд харагддаггүй энерги гэгч зүйлийг бид төдийлөн анзаардаггүй ч, яг үнэндээ хүн төрөлхтний өнөө үеийн чухал асуудлын нэг байсаар байна. Монгол орныхоо хувьд жишээлбэл, зуухандаа нүүрс шатааж дулаан гаргах. Үүнээс үүдэж Улаанбаатарын маань утааны асуудал жил бүр л яригддаг. Япон орны хувьд, 2011.3.11 онд болсон газар хөдлөлтийн гамшигаас хойш, атомын цахилгаан станцуудыг зогсоож эхэлсэн ба хэрэгцээт энергийг үүсгэхийн тулд бусад эх үүсгүүрүүд нь өндөр хэмжээний хүчин чадлаараа ажиллаж байна.

Read More

Please follow and like us:

Ирээдүйн инженерүүддээ: Далай дээр барьсан нисэх буудал

Бурхан ч гуйгаад өгдөггүй газрыг, хэн бүтээв? Тэртээ хоёр мянганы Хүн гүрний хаан Модунь Шанью-н “Газар бол улсын үндэс мөн” гэх үгээс л газар гэдэг улс үндэстний хамгийн том баялаг гэдгийг ойлгож болно. Бүхий л түүхийн турш эзэнт гүрнүүд нэгнийхээ газрын төлөө цусаа урсган дайтаж, аялагч эрдэмтэд амьдралаа шинэ газар хайхад зориулсаар ирсэн.

Read More

Бурхан ч гуйгаад өгдөггүй газрыг, хэн бүтээв? Тэртээ хоёр мянганы Хүн гүрний хаан Модунь Шанью-н “Газар бол улсын үндэс мөн” гэх үгээс л газар гэдэг улс үндэстний хамгийн том баялаг гэдгийг ойлгож болно. Бүхий л түүхийн турш эзэнт гүрнүүд нэгнийхээ газрын төлөө цусаа урсган дайтаж, аялагч эрдэмтэд амьдралаа шинэ газар хайхад зориулсаар ирсэн.

Read More

Please follow and like us:

2035 онд устаж үгүй болох мэргэжлүүд

    Би том болоод тань шиг банканд ажилладаг мундаг хүн болно гэж 1-р ангийн хүү аавдаа хэллээ. Энэ жилийн 1-р ангийн хүүхэд их сургуулиа 2035 онд төгсөнө. Гэвч 2035 онд үнэхээр банкны ажилтан болохыг хүсэх болов уу. Мэдээж хүүгийн бодол өөрчлөгдөж болно. Гэвч 2035 онд банкны ажилтнууд хэрэггүй ч болж мэдэх юм.

Read More

Please follow and like us:

"Бичил долгион зуух" буюу Печинд хоол халаахдаа мэдвэл зохих бичил мэдлэг

            Монголчууд бидний печ хэмээдэг “Бичил долгионы зуух” (Microwave oven)-д та ямар нэг төмөр болон метал зүйл хийж болдоггүйг мэдэх байх. Тэгвэл яагаад гэдгийг нь мэдэх үү? 2-хон мин наашаа анхаарлаа хандуулаад өөртөө нэгэн “мэдэхэд илүүдэхгүй” мэдлэгийг олж аваарай.             Печний маань Англи нэрээс харахад, “Micro-бичил, микро, 10-6д; wave-долгион; oven-зуух” буюу “бичил долгионы зуух” гэж

Read More

Улаанбаатарын утаа цахилгаан станцых лав бишдэг

 Хэдхэн хоногийн өмнө цас орсноор энэ жилийн маань өвөл айсуй. Одоо нөгөө утаа нь ихсээд ирэх нь ойлгомжтой. Утааны үүсгэгч нь гэр хороолол, машинын утаа, цахилгаан станц… БАЙЗААРАЙ! Би гарчигаа юу гэж өглөө? Тийм, би бол энэ утааны гол эзэн нь станцых лав биш гэж хэлнэ. “Тэр хар л даа утаа гарч л байна шүү

Read More

Аутофагигийн нээлт Нобелийн шагнал хүртлээ

 Өнөөдрөөс эхлэн 2016 оны нобелийн шагналтнууд тодорч эхэллээ. Хамгийн эхний зарлагдсан шагнал нь Физиологи-Анагаах ухааны төрөл бөгөөд өнөөдөр буюу 10 сарын 3ны 18:30-д зарлагдлаа. Уг шагналыг Японы эрдэмтэн Осүми Ёшинори (Yoshinori Ohsumi)гуай аутофаги (Autophagy)-ийн үзэгдлийг молекулын төвшинд нээснээрээ хүртлээ.

Read More

Please follow and like us:

Үелэх системд шинээр 4 элемент нэмэгдлээ.

Дэлхий даяар , шинжлэх ухаан түүний нээлтүүд, тэр тусмаа шинэ элементийн нээлт нь том мэдээ болсоор ирсэн. Тэгвэл энэ жил шинээр 4-н элемент нээгдэж, үелэх системд оруулж, ИЮПАК нэршил өгчээ.
Тэдгээр нь үелэх системийн дугаараар 113, 115, 117, 118дах элементүүд болно.

Read More

Please follow and like us:

Жюьно ажиллагаа биелэгдэхэд маш бага хугацаа үлдээд байна.

Хүн төрөлхтөн бид шинжлэх ухаан тэр дундаа одон орон судлалын түүхэнд маш онцгой үйл явдлын гэрч болох гэж байна. Бидний мэдэж чадаагүй маш олон асуултууд бай       дгаас яг хэзээ нарны аймаг бий болсон, бүр цаашлаад, дэлхий шиг амьд биет оршдог, хүнд элемент агуулдаг гариг байх боломжтой юу? гэх мэт. Энэ бүх асуултанд хариулах

Read More