Category Archives: Шинжлэх ухаан

Тогтвортой хөгжил ба байгаль орчны асуудал

2015 оны “Парисын Гэрээ”-р дэлхийн 196 улс орнууд хэлэлцээр хийж, аж үйлдвэрийн хувьсгалаас хойших дэлхийн дундаж температурын ихсэлтийг 1.5°С-ээр хязгаарлана хэмээх зорилтыг тогтоосон байдаг.

БИД ҮНЭХЭЭР ЭНЭ ЕРТӨНЦӨД ГАНЦААРАА ГЭЖ ҮҮ?

Одод, мичид зурайж харагдах зуны үдэш тэнгэр ширтэж зогсоход “Энэ олон однуудын хаа нэгэнтээ амьдрал байдаг болов уу” гэсэн бодол төрж л байсан биз дээ? Эсвэл багадаа зөгнөлт кино үзээд нэг хэсэгтээ л кинон дотроо орчихдог хүүхэд байгаагүй гэж үү? Хүн төрөлхтний хувьд орчлон ертөнцөд биднээс өөр соёл иргэншил байдаг эсэхийг мэдэх нь мөнхийн хүслүүдийн нэг байсаар ирсэн билээ.

Тэгвэл өнөө үед энэ нь сониуч зан, зөгнөлт зохиол байхаа хэдийнээ болиод, шинжлэх ухаанч судалгаа, эрэл хайгуул болсоор хагас зууныг элээжээ. Энэ хугацаанд хүн төрөлхтөн юуг таньж мэдэн, ямар хариултуудыг олоод байгаагийн “зах зухаас” нь та бүхэндээ хүргэхээр бэлтгэлээ. Захгүй сансрын уудмаар хамтдаа аялцгаая…

Read More

Please follow and like us:

БОСОО ГАЗАР ТАРИАЛАН БА ӨСГӨМӨЛ МАХ, ГАЗАР ТАРИАЛАНГИЙН ДАРААГИЙН ХУВЬСГАЛ

Хүн төрөлхтөнд тулгамдаад буй хамгийн том асуудлуудын нэг бол яахын аргагүй хүнсний хангамжийн асуудал билээ. Зөвхөн 2014 онд гэхэд л хүн төрөлхтөн хоол хүнснийхээ хэрэглээнд нийтдээ 50 тэрбум толгой тахиа, 1.47 тэрбум толгой гахай, 545 сая толгой хонь, 300 сая толгой үхэр төхөөрсөн байна (далайн гаралтай бүтээгдэхүүнийг оруулаагүй болно).

Read More

Please follow and like us:

Газрын тос боловсруулах үйлдвэр: Цоо шинэ салбар, шинэ гарц

  Нефтийн үйлдвэр өөрөөр хэлбэл газрын тосны үйлдвэр бол жилд дэлхий даяар 3.2 их наяд доллар-аар хэмжигдэх орлогыг бүрдүүлдэг томоохон бүтэц юм. [1] Байгалийн ашигт малтмалын төрөл дунд томоохон байр суурь эзэлж, “Хар алт” хэмээн нэрлэгддэг нефтийг боловсруулах үйлдвэрийн талаар тодорхой мэдээлэл, мөн Монгол улсын газрын тосны салбарын талаарх статистик баримтыг сонирхуулах зорилгоор энэхүү дугаараа бичиж байна.

Read More

Please follow and like us:

Шинэ Коронавирус гэж юу вэ

   2019 оны сүүлээс Ухань хотоос эхэлсэн Шинэ коронавирус нь дэлхий даяар тарж , урьд хожид байж байгаагүй гамшгийн хэмжээнд хүрээд байна. Тэгвэл энэ удаагийн нийтлэлдээ энэхүү гамшгийн үндэс болох Шинэ коронавирус гэж юу болохыг тайлбарлахаар бэлтгэлээ.

Read More

Please follow and like us:

ИРЭЭДҮЙН ИНЖЕНЕРҮҮДЭД: Байгальд ээлтэй сэргээгдэх эрчим хүч үү? Орчны уур амьсгал өөрчлөгч орон нутгийн дайсан уу

20-р зууны сүүлчээс л хүмүүс бид байгаль орчноо хэрхэн бохирдуулж, нөхөн сэргэхээргүй болтол нь сүйрүүлж байгаагаа ухаарч эхэлсэн гэхэд болох биз ээ.Дэлхийн дулаарлыг энгийнээр тайлбарлавал бидний ямар нэг зүйл шатааснаас үүссэн утаа /СО, СО2/ гэх мэт хийнүүд дэгдэж атмосферт нэмэлт давхарга үүсгэж, нарны цацрагийг дэлхийгээс буцааж ойлголгүй дэлхийн агаар мандал дотор барьснаар хэвийн байдлаас илүүтэйгээр уур амьсгал эрчимтэйгээр дулаарч буй үзэгдэл билээ. Бөмбөрцгийг маань бүрчихсэн хүлэмж шиг л ажиллаж байна гэсэн үг.  Энэ бүхний эсрэг дэлхий нийтээрээ утаагүй үйлдвэрлэлийг дэмжиж тэмцэцгээе хэмээн “Парис” ийн гэрээнд 2015 онд 169 улс нэгдсэн билээ.

Read More

Please follow and like us:

Микро ертөнцийн гайхамшиг

 Уншигч та бүхэн микро ертөнцийн гайхамшиг цувралд тавтай морилно уу? Микро гэдэг нь миллиметрийг 1000 хуваасантай дүйцэхүйц хэмжээс юм. Тиймээс бидний нүдэнд бол огт харагдахгүй гэж хэлж болно. Энэ ертөнцийг тольдохын тулд бидэнд гэрлийн микроскоп хэрэгтэй.

Read More

Please follow and like us:

Орчин үеийн биологийн ангилал

  Үл үзэгдэх ертөнцийн гайхамшиг цуврал нь нүдэнд үл үзэгдэж, гарт үл баригдах тийм нэгэн зүйлсийн талаар танилцуулж байгаа билээ. Өмнөх дугаартаа биологийн үндсэн нэгж болох эсийн төрөл болон тэдгээрийн бүтцийн ялгааг тайлбарласан билээ. Тэгвэл энэ удаагийнхаа дугаартаа орчин үеийн биологийн ангилалын талаар танилцуулахаар бэлтгэлээ.

Read More

Please follow and like us:

Гений мэдээллээр эртний хүний дүр төрхийг дахин сэргээжээ

     Японд анх удаа эртний хүний дүр төрхийг генийн мэдээллээр нь тодорхойлжээ. Одоог хүртэл эртний хүмүүсийн дүр төрхийг сэргээхдээ, тэдгээрийн ясан дээр орчин үеийн хүмүүсийн дундаж төрхийг тавьдаг байжээ. Энэ нь хүний түр төрхийг генийн мэдээлэл дээр суурьлан дахин сэргээсэн нь анхны судалгаа болж байгаа юм  байна.   Тус ажлыг Японы “Кокүрицү Кагакү Хакүбүцүкан

Read More

Утааны асуудлыг Устөрөгч шийдэж магадгүй

Орчин цагийн анхаарлын төвд буй техник технологийн нэгэн хувьсал бол яах аргагүй “Устөрөгчийн Энерги”. Өдгөөгөөс 3 жилийн өмнө автомашин үйлдвэрлэгч Тоёота корпораци “Mirai” (Монгол хэл дээр бол Ирээдүй гэсэн утгатай) машиныг борлуулж эхэлсэн билээ. Уг машин нь бид бүхний мэддэг АИ93, 95, А76, Дизель гэх мэт газрын тосны гаралтай шатахуунаар бус, зөвхөн устөрөгчөөр ажилладаг онцлогтой. Яагаад устөрөгчийг сонгосон талаар энэхүү нийтлэлдээ амархнаар тайлбарлая.

Read More

Please follow and like us: