Category Archives: Шинжлэх ухаан

2035 онд устаж үгүй болох мэргэжлүүд

    Би том болоод тань шиг банканд ажилладаг мундаг хүн болно гэж 1-р ангийн хүү аавдаа хэллээ. Энэ жилийн 1-р ангийн хүүхэд их сургуулиа 2035 онд төгсөнө. Гэвч 2035 онд үнэхээр банкны ажилтан болохыг хүсэх болов уу. Мэдээж хүүгийн бодол өөрчлөгдөж болно. Гэвч 2035 онд банкны ажилтнууд хэрэггүй ч болж мэдэх юм.

Read More

"Бичил долгион зуух" буюу Печинд хоол халаахдаа мэдвэл зохих бичил мэдлэг

            Монголчууд бидний печ хэмээдэг “Бичил долгионы зуух” (Microwave oven)-д та ямар нэг төмөр болон метал зүйл хийж болдоггүйг мэдэх байх. Тэгвэл яагаад гэдгийг нь мэдэх үү? 2-хон мин наашаа анхаарлаа хандуулаад өөртөө нэгэн “мэдэхэд илүүдэхгүй” мэдлэгийг олж аваарай.             Печний маань Англи нэрээс харахад, “Micro-бичил, микро, 10-6д; wave-долгион; oven-зуух” буюу “бичил долгионы зуух” гэж

Read More

Улаанбаатарын утаа цахилгаан станцых лав бишдэг

 Хэдхэн хоногийн өмнө цас орсноор энэ жилийн маань өвөл айсуй. Одоо нөгөө утаа нь ихсээд ирэх нь ойлгомжтой. Утааны үүсгэгч нь гэр хороолол, машинын утаа, цахилгаан станц… БАЙЗААРАЙ! Би гарчигаа юу гэж өглөө? Тийм, би бол энэ утааны гол эзэн нь станцых лав биш гэж хэлнэ. “Тэр хар л даа утаа гарч л байна шүү

Read More

Аутофагигийн нээлт Нобелийн шагнал хүртлээ

 Өнөөдрөөс эхлэн 2016 оны нобелийн шагналтнууд тодорч эхэллээ. Хамгийн эхний зарлагдсан шагнал нь Физиологи-Анагаах ухааны төрөл бөгөөд өнөөдөр буюу 10 сарын 3ны 18:30-д зарлагдлаа. Уг шагналыг Японы эрдэмтэн Осүми Ёшинори (Yoshinori Ohsumi)гуай аутофаги (Autophagy)-ийн үзэгдлийг молекулын төвшинд нээснээрээ хүртлээ.

Read More

Үелэх системд шинээр 4 элемент нэмэгдлээ.

Дэлхий даяар , шинжлэх ухаан түүний нээлтүүд, тэр тусмаа шинэ элементийн нээлт нь том мэдээ болсоор ирсэн. Тэгвэл энэ жил шинээр 4-н элемент нээгдэж, үелэх системд оруулж, ИЮПАК нэршил өгчээ.
Тэдгээр нь үелэх системийн дугаараар 113, 115, 117, 118дах элементүүд болно.

Read More

Жюьно ажиллагаа биелэгдэхэд маш бага хугацаа үлдээд байна.

Хүн төрөлхтөн бид шинжлэх ухаан тэр дундаа одон орон судлалын түүхэнд маш онцгой үйл явдлын гэрч болох гэж байна. Бидний мэдэж чадаагүй маш олон асуултууд бай       дгаас яг хэзээ нарны аймаг бий болсон, бүр цаашлаад, дэлхий шиг амьд биет оршдог, хүнд элемент агуулдаг гариг байх боломжтой юу? гэх мэт. Энэ бүх асуултанд хариулах

Read More

Ирээдүйн инженерүүддээ: Орчин цагийн Эйфел

Дэд бүтцийн дэвшилтэт технологийг танилцуулах цувралаа Франц улсын үзэсгэлэнт Миллау гүүрээр эхлүүлж байна. Эйфелийн цамхагтай харьцуулсан учир нь гүүрний долоон багана Эйфелийн цамхагтай ойролцоо ба бүр нэг нь Эйфелийн цамхагаас ч өндөр бөгөөд хоёуланг нь нэг компани “Eiffage” барьжээ. Энэхүү дэд бүтцийн инженерүүдийн бүтээсэн 343 метрийн өндөр урлан нь дэлхийн хамгийн өндөр гүүр билээ.

Read More

Ирээдүйн инженерүүддээ:

  “Зам Гүүр Дэд Бүтцийн Инженер” гэж хэн бэ? Civil engineering гэдгийг Монголчууд бид “Зам гүүрийн инженер” гэж орчуулдаг. Тиймдээ ч, тэд хэн бэ гэвэл зам бас гүүр за нэмээд туннель барьдаг инженерүүд л гэж хариулах байх, би ч гэсэн анх тэгж боддог л байсан. Гэхдээ ундны ус яг яаж ямар шугамаар ирдэг, яагаад крантаа нээхэд

Read More

Математикийн тухай сонирхолтой цуврал-1. Оршил ба бутархай тооны тухай

Байгалийн ухаан ч бай, нийгмийн ухаан ч бай математикийн шинжлэх ухаан та бидэнд зайлшгүй хэрэгтэй билээ. Зарим хүмүүс, тоо бодлоо гээд сайхан амьдрах нь хаана байна? гэж хэлдэг л юм. Гэхдээ миний хувьд, математикийн ухаан нь хүний сэтгэхүйг сайжруулах хамгийн чухал нэгэн ухаан гэж боддог. Та заавал бүгдийг нь мэдэх шаардлагагүй байж болно. Бас, заавал

Read More

“Уучлаарай, генээ засуулах гэсэн юм?”

1990 онд эхэлсэн “Хүний геном төсөл” нь 2003 онд хүний бүх генийн 99%-ийг 99.99%-ийн нарийвчлалтайгаар уншиж дууссанаар өндөрлөсөн юм. Үүний дараагаар “1000 хүний геном төсөл” 2008 онд эхлэн 2010 онд дуусч, 2012 онд 1,092 хүний ДНХ-ийн дараалал “Nature” сэтгүүлд хэвлэгдэв. Эдгээр судалгааны үр дүнд мөнгөтэй хүмүүс нь өөрийн генийг уншуулан, тусах магадлалтай өвчнөө тодорхойлж, түүнээсээ урьдчилан сэргийлэх арга хэмжээ авах, зарим нэг нь хүүхдийнхийгээ уншуулан, юунд илүү авьяастайг нь тодорхойлж, тэр чиглэлээр нь хөгжүүлэх болсон юм.1)

Read More